Kilka nieznanych faktów na temat Mount Everestu

Nie jest to ani najpiękniejsza góra, ani najtrudniejsza technicznie. Jej zdobycie nie jest nawet uważane obecnie za wybitny wyczyn w alpinistycznym świecie. Jednak tej górze jednego „naj” nie można odmówić - Mount Everest był, jest i będzie najwyższym szczytem Ziemi. Poznaj kilka niezwykłych faktów, związanych z próbami zdobywania przez człowieka wierzchołka Świata.

Liczący 8848 metrów himalajski kolos jest wyższy o ponad 200 metrów od drugiego na liście ośmiotysięcznika - legendarnego K2. Nie dziwi zatem fakt, że przez lata Czomolungma (tybetańska nazwa góry), rozpalała serca i umysły śmiałków, którzy szturmowali jej szczyt. Historia podboju i dalszej eksploracji Everestu pełna jest zdobywców, którzy patrzyli na Świat z wierzchołka najwyższej góry, ale także tych, którzy na zawsze spoczęli tak blisko nieba. Niestety ci ostatni pełnią dalej przerażającą rolę na szlaku...

Sprawdź, czy wiesz wszystko o trzecim biegunie Ziemi.

Pierwsi zdobywcy?

Powszechnie wiadomo, że pierwszymi ludźmi, którzy stanęli na szczycie Everestu 29 maja 1953 roku, byli sir. Edmund Hillary oraz szerpa Tenzing Norgay. Istnieje jednak inna teoria, nazwijmy to – romantyczna, która głosi, że góra została zdobyta znacznie wcześniej, bo w 1924 roku przez Georga Malloryego oraz Andrew Irvina. Ten pierwszy, opętany wizją wejścia na najwyższą górę Świata, szturmował ją trzeci raz. Przed wyprawą, pytany przez dziennikarzy, dlaczego tak uparcie chce zdobyć Everest, odpowiedział zdaniem, które przeszło do historii himalaizmu i podboju gór najwyższych – „Ponieważ istnieje”. Zapowiedział, że na szczycie zostawi zdjęcie swojej ukochanej żony Ruth. 8 czerwca 1924 roku, Mallory i Irvine ruszyli do ataku szczytowego.

Po raz ostatni byli widziani przy tzw. drugim uskoku – barierze skalnej, która stanowi najtrudniejszą przeszkodę w obranej przez nich drodze. Zrodziła się zatem hipoteza, że dwaj śmiałkowie dotarli na szczyt. Niestety – sami nie mogli tego potwierdzić, ponieważ nigdy nie wrócili z tej szaleńczej misji. W 1999 roku na stokach Everestu znaleziono ciało Malloryego. Fakt, że przy wspinaczu nie znaleziono wspomnianego zdjęcia żony, tylko dodatkowo podsycił spekulacje.

Himalajski biznes

Miano najwyższej góry świata niezmiennie pobudza wyobraźnię entuzjastów wspinaczki. Nie zmieniło się to ani od czasów Malloryego, czy Hillarego, ani nawet od dnia, gdy Polacy jako pierwsi osiągnęli Everest zimą. Śmiały wyczyn Krzysztofa Wielickiego i Leszka Cichego dodatkowo przesunął granicę możliwości człowieka. Wszak nikt wcześniej nie sądził, że szczyty wznoszące się powyżej strefy śmierci (granica 8 000m.n.p.m) można szturmować w zimie. Dało to początek erze zimowego podboju, w której nasi rodacy wiedli prym i większość zdobytych o tej porze roku ośmiotysięczników, to dzieło Polaków. Śmiałe poczynania doświadczonych himalaistów sprawiły, że inni wielbiciele gór i dużych wysokości, zaczęli zadawać sobie pytanie - a może i ja dam radę? Odpowiedzią na to zapotrzebowanie jest swoisty biznes, jaki kwitnie u podnóży góry.

Każdego roku na ośmiotysięcznik organizowanych jest nawet kilkadziesiąt wypraw komercyjnych. Ich uczestnicy zatrudniają przewodników i tragarzy, którzy niemalże wprowadzają ich na wierzchołek. W Internecie można zobaczyć zdjęcia, jak kolejni wspinacze stoją w kolejce pod szczytem, aby wykonać pamiątkowe zdjęcie. Naturalnie nie można tu nikomu odmówić wspinaczkowej wprawy, ani chwały zdobywcy, jednak nie bez powodu himalajski biznes nie cieszy się wielkim szacunkiem wśród zwolenników klasycznego alpinizmu. Przewodnicy często wprowadzają niedoświadczonych i nieodpowiednio przygotowanych wspinaczy, co niejednokrotnie prowadziło do wypadków.

Najbardziej zanieczyszczona góra świata

Niestety to niechlubne miano również należy do Everestu. Tłumy wspinaczy oznaczają również mnóstwo śmieci. Zmierzający na szczyt, wykończeni nadludzkim wysiłkiem i rozrzedzonym powietrzem, porzucają po drodze zużyty sprzęt, a także własne odchody! Nepalskie władze alarmują, ze jeśli sytuacja nie ulegnie zmianie, Everestowi grozi epidemia.

Góra egoistów

Najbardziej ponurym faktem dotyczącym wierzchołka Ziemi, są porzucone na szlaku ciała wspinaczy, którzy polegli w trakcie zdobywania szczytu. Niestety, nikt nie kwapi się, żeby chociaż przesunąć nieszczęśników na bok, nie mówiąc już o jakimkolwiek pogrzebie. Zwłoki, w kolorowych alpinistycznych kombinezonach, z czasem zaczęły pełnić funkcję…drogowskazów. Zmierzający na szczyt przekazują sobie informację, że przy zielonych butach (zwłokach zamarzniętego wspinacza, który miał na sobie buty w takim właśnie kolorze) należy podążać w określonym kierunku.

Szacuje się, ze na stokach Everestu spoczywa około 200 ciał, zmumifikowanych przez huraganowe wiatry i niskie temperatury. W historii podboju najwyższych gór zdarzały się śmiałe próby niesienia pomocy umierającym na szlaku kolegom, czy wspólna heroiczna walka o przetrwanie. Bywało również tak, że koledzy zmarłego znosili jego ciało, aby móc je pochować w godny sposób. Tak było na polskiej wyprawie na K2 w 1982 roku, której kierowniczką była Wanda Rutkiewicz. Na wysokości 6700 m niespodziewanie zmarła Halina Kruger-Syrokomska. Towarzysze wyprawy wraz z innymi wspinaczami działającymi w tych dniach na stoku góry, przetransportowali ciało alpinistki do podnóża K2 i pochowali ją obok kopca Gilkeya – symbolicznego i rzeczywistego cmentarzyska osób, które zginęły w tej części Karakorum.

Wszystkim, którzy chcą poznać więcej faktów o najwyższym ośmiotysięczniku, polecamy książki:

Wszystko za Everest – Jon Krakauer

Zaginiony – Conrad Anker

Rozmowy o Evereście – Jacek Żakowski, Leszek Cichy, Krzysztof Wielicki

Everest. Góra gór – Monika Witkowska

Człowiek Everestu – Tenzing Norgay

Widok ze szczytu – sir. Edmund Hillary