Parlament Europejski zatwierdził 7 lipca reformę praw pasażerów lotniczych stosunkiem 646 głosów do 12, przy 3 wstrzymujących się. Po 13 latach negocjacji to polityczny przełom, ale najbardziej nośne hasło o „darmowym bagażu podręcznym” wymaga sprostowania. Reforma nie znosi wszystkich opłat za walizkę. Chodzi o większą przejrzystość cen biletów oraz szybsze i prostsze uzyskanie zwrotu pieniędzy lub odszkodowania w przypadku problemów z lotem.
Ważne na wakacje 2026: pakujemy się według obecnych limitów przewoźnika. Nowe zasady nie obowiązują jeszcze ani przy zakupie biletu, ani przy reklamacji.
Walizka nie staje się automatycznie darmowa
Porozumienie rozróżnia mały przedmiot osobisty pod fotel i większy bagaż podręczny, na przykład walizkę kabinową do schowka. Ten pierwszy — choćby torebkę albo plecak o wymiarach do 40 × 30 × 15 cm lub mieszczący się pod fotelem — linia ma wpuścić do kabiny bez dodatkowej opłaty.
Nowe przepisy mają sprawić, że podczas wyszukiwania lotów od razu będzie wyświetlana cena z większym bagażem podręcznym. Dzięki temu porównywanie ofert stanie się bardziej uczciwe – nie będzie sytuacji, w której jedna linia pokazuje cenę bez bagażu, a druga z bagażem. Osoby podróżujące tylko z małym plecakiem nadal będą mogły wybrać tańszą taryfę.
Reforma nie wprowadza też jednego unijnego standardu wymiarów ani wagi walizki kabinowej. Linie nadal określą własne limity z uwzględnieniem bezpieczeństwa i miejsca w samolocie. Do czasu wejścia nowych przepisów najlepiej sprawdzić aktualne wymiary bagażu w Ryanairze, Wizz Airze i LOT przed każdą podróżą.
Odszkodowania zostają. Zmieni się sposób ich uzyskiwania.
Parlament obronił trzygodzinny próg. Odszkodowanie nadal ma przysługiwać, gdy opóźnienie przylotu przekroczy trzy godziny, chyba że przewoźnik wykaże nadzwyczajne okoliczności, ich bezpośredni związek z zakłóceniem i podjęcie wszystkich racjonalnych środków. Podstawowe kwoty pozostają bez zmian: 250, 400 lub 600 euro zależnie od długości podróży. Ochrona obejmuje też kwalifikujące się odwołanie lotu z wyprzedzeniem krótszym niż 14 dni oraz nieuzasadnioną odmowę wejścia na pokład wbrew woli pasażera.
Największa zmiana ma dotyczyć odzyskiwania pieniędzy po odwołanym lub opóźnionym locie. Gdy pasażerowi może przysługiwać odszkodowanie, w ciągu 96 godzin od zakończenia podróży linia powinna przesłać mu jasną instrukcję złożenia wniosku. Na wniosek będzie dziewięć miesięcy od faktycznej daty odlotu wskazanej na bilecie. Przewoźnik ma go natychmiast potwierdzić, a w ciągu 30 dni kalendarzowych wypłacić pieniądze albo uzasadnić odmowę i wskazać drogę skargi.
Jeśli pasażer wybierze zwrot ceny biletu zamiast zmiany planu podróży, pieniądze mają wrócić automatycznie w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od wniosku. Chodzi o zwrot ceny biletu, nie o automatyczną wypłatę odszkodowania.
Jest też mniej korzystny zapis. Jeśli odwołanie lub opóźnienie lotu będzie spowodowane wyjątkowymi okolicznościami, na które linia lotnicza nie miała wpływu, przewoźnik będzie mógł pokryć koszty hotelu maksymalnie za trzy noce. Limit nie ma obejmować pasażerów wymagających szczególnej opieki, jeśli przewoźnik został poinformowany o ich sytuacji.
To mniej efektowna zmiana niż „darmowa walizka”, lecz może być ważniejsza. Prawo do 600 euro niewiele znaczy, jeśli pasażer nie wie, że je ma, albo odbija się od formularzy i aplikacji.
Nie poleciałeś tam? Bilet powrotny zostaje
Nowe przepisy mają także zakończyć praktykę „no-show”: w ramach tej samej umowy linia nie będzie mogła skasować lotu powrotnego tylko dlatego, że pasażer nie wykorzystał podróży wylotowej ani obciążyć go za to dodatkową opłatą.
Co najmniej jedna rozsądna korekta literówki w imieniu lub nazwisku ma być bezpłatna, jeśli pasażer zgłosi ją najpóźniej 48 godzin przed odlotem i nie próbuje przenieść biletu na inną osobę. Linia nie pobierze też opłaty za wydruk karty pokładowej od osoby, która wcześniej się odprawiła. Jeżeli przewoźnik oferuje cyfrowe karty, pasażer ma je otrzymać bez osobnego wniosku, zakładania konta i instalowania specjalnej aplikacji.
Osobie towarzyszącej dziecku poniżej 14. roku życia, objętej tą samą umową transportu linia ma bezpłatnie zaoferować miejsce obok niego. Gdy sąsiedniego miejsca nie ma, przewoźnik powinien dołożyć wszelkich starań, by posadzić ich razem. To drobiazgi dopiero do chwili, gdy jedna literówka, dwa miejsca w różnych rzędach albo brak telefonu stają się kosztownym problemem przy bramce.
Kiedy nowe zasady zaczną działać?
Głosowanie Parlamentu nie kończy procedury. Rada UE musi jeszcze formalnie zatwierdzić porozumienie na początku sierpnia 2026 r. Zmiany wejdą w życie 20 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, ale stosowane będą dopiero 12 miesięcy później. Dokładna data zależy więc od zakończenia formalności; praktycznie mówimy o 2027 r., a nie o tegorocznych wakacjach.
Jeżeli lot opóźni się lub zostanie odwołany teraz, obowiązują obecne reguły. W takiej sytuacji warto skorzystać z aktualnego przewodnika Tanie-Loty o reklamacji i odszkodowaniu.
Źródła: Parlament Europejski, wspólny tekst porozumienia Parlamentu i Rady UE, Rada UE, BEUC.
