Skopje

Kamienny most w Skopje

Photo by Yemc / Wikipedia

Skopje to stolica Macedonii, jak również największe miasto w tym niewielkim kraju (jego wielkość jest porównywalna do wielkości polskiego województwa lubelskiego). Samo miasto jest dość spore biorąc pod uwagę wielkość całego kraju, liczy około 500 tysięcy mieszkańców co stanowi około 25% całkowitej populacji.

W mieście wyraźnie widoczny jest nadal podział na macedońską większość oraz albańską mniejszość. Szczególnie mocno rzuca się to w oczy w dawnej tureckiej dzielnicy Skopje, gdzie ze smukłych minaretów nadal kilka razy dziennie słychać nawoływania muezinów wzywających do modlitw wyznających islam Albańczyków, którzy stanowią tu największą z mniejszości. Wśród katolickiej większości zarówno w Macedonii, jak i w ogóle w Europie tak żywa tradycja muzułmańska zadziwia i stanowi o wyjątkowości tego miasta.

Skopje nazywane jest „Bałkanami w pigułce” ponieważ jak w lustrze można dzięki tutejszym budynkom przejrzeć historię całego regionu. Widać tutaj liczne elementy architektury charakterystyczne dla Wschodu, jest to spowodowane faktem, że miasto było pod panowaniem tureckim aż przez ponad 500 lat. Ich panowanie rozpoczęło się w roku 1392, a miastem rządzili aż do roku 1912.  We współczesnej historii miasta ważnym wydarzeniem było niewątpliwie trzęsienie ziemi w roku 1963, które zniszczyło znaczną cześć zabudowań miasta oraz spowodowało śmierć ponad 1000 osób. Pomoc Jugosławii oraz innych krajów europy przyczyniła się do szybkiej odbudowy, jednak architekci i urbaniści dysponując znacznymi zasobami finansowymi puścili wodze fantazji, przez co powstały liczne architektoniczne koszmarki. Część wzniesionych wówczas budynków, to obiekty całkowicie szpetne i źle zaprojektowane, do tego tak niefunkcjonalne, że obecnie stoją puste, straszą i niszczeją. Na szczęście spora cześć dawnej, zabytkowej architektury przetrwała ten kataklizm, a obecnie dzięki odbudowie i konserwacjom przywracany jest jej dawny blask, a starówka Skopje ładnieje z roku na rok.

Najbardziej charakterystycznym elementem miasta i jego wizytówką na arenie międzynarodowej jest piękny łukowy most z kamienia, który spina dwa brzegi rzeki Warder łącząc starą i nową cześć miasta. Było to jedno z najważniejszych miejsc na mapie Skopje w ciągu całej jego historii, odbywały się tu ważne wystąpienia, a w dawnych wiekach również publiczne egzekucje skazańców. W 1944 roku most został zaminowany przez faszystów, jednak udało się na szczęście rozbroić ładunki i obiekt nie ucierpiał. Oparł się on również katastrofalnemu trzęsieniu ziemi z roku 1963 roku, które zniszczyło dużą cześć miasta.

Warto również wspomnieć o niesamowitym połączeniu różnego rodzaju architektury sakralnej – dawny meczet z XV wieku wznoszący się w pobliżu licznych niewielkich, ale bardzo urokliwych i zabytkowych cerkwi – to charakterystyczny element dla tego rejonu Bałkanów zamieszkanego przez muzułmanów i chrześcijan. Do tego w Skopje wznosi się również synagoga – symbol trzeciej spośród wielkich religii, które na tak małej przestrzeni potrafi pokojowo współistnieć właśnie w Macedonii.

Obserwując strukturę narodowościową i religijną macedońskiego społeczeństwa przeciętnemu Polakowi trudno jest wyobrazić sobie tak niejednorodne społeczeństwo, które mimo trudności stara się współpracować i powoli dążyć do osiągnięcia wspólnych celów, takich jak rozwój kraju, rozbudowa infrastruktury kraju i obsługa rosnącego ruchu turystycznego. W naszym kraju większość mieszkańców to katolicy polskiego pochodzenia – na Bałkanach taka jednoznaczność jest wręcz niewyobrażalna...

Z pewnością warto wybrać się tam by na własne oczy zobaczyć jak europejskie ideały tolerancji i międzynarodowej współpracy ponad podziałami stają się w Macedonii rzeczywistością. Przeplatające się i uzupełniające wzajemnie kultury, tradycje i religie powodują jedynie, że kraj jest bardziej interesujący dla turystów. Macedonia to prawdziwa kwintesencja Bałkanów