Cork

Przepiękny detal kościoła w Cork

Fot. sxc.hu

Drugie co do wielkości miasto w Irlandii i częsty cel wizyt Polaków wybierających się do tego kraju w celach zarobkowych lub turystycznych.  Położone nad Zatoką Cork nad Morzem Celtyckim u ujścia rzeki Lee, zamieszkiwane jest przez około 120 tyś ludzi, jednak razem z przedmieściami jego ludność szacuje się na trzy razy tyle.

Charakterystyczna urbanistyka tego miasta związana jest ściśle z jego początkami oraz ograniczeniami wynikającymi z pierwotniej lokalizacji, których ślad możemy nawet odnaleźć w nazwie tego miasta  - jest to skrócona wersja słowa „corcaigh”, co oznacza „bagno”. Jest to związane z pierwotnym osadnictwem, które przez wiele stuleci ograniczało się jedynie do położonej pośrodku nurty rzeki Lee wyspy, która obecnie stanowi ściśle ograniczone, jednolite i dobrze zagospodarowanie regularną zabudową stare miasto. Obecnie na obu brzegach rzeki istnieją przedmieścia, głównie z XIX i XX wieku, lecz to wyspa i zlokalizowane na niej obiekty stanowią najważniejszy punkt miasta. W związku z takim rozplanowaniem Cork jest unikatem na europejską skalę, bo do wszystkich ważnych zabytkowych obiektów i muzeów można w tym mieście dojść pieszo bez zbytniego wysiłku, bo wszystko jest blisko siebie.

Warto również, choćby pobieżnie, zapoznać się z niesamowitą historią Cork która sięga daleko wstecz, wiele głębiej niż najstarsze wzmianki o Polsce. Początki miasta związane są ściśle z postacią św. Finbara, który w VII wieku założył na podmokłych terenach wyspy szkołę i opactwo, wokół tych zabudowań powstała w krótkim czasie osada. W 820 roku miał miejsce tragiczny w skutkach najazd Wikingów, którzy zniszczyli zabudowania, następnie jednak osiedlili się w okolicy wznosząc nową wieś i zasymilowali z lokalną ludnością. W II poł. XII wieku przedmiotowe tereny znalazły się pod panowaniem Normandów, które objęło dużą cześć Irlandii. To właśnie oni zaczęli budować mury miejskie które w krótkim czasie opasały całe średniowieczne miasto, którego rozwój zahamowało katastrofalne Lato roku 1349 roku kiedy to najpierw epidemia dżumy pozbawiła życia 1/3 ludności, a ci którzy przetrwali zostali pozbawieni domów w potężnym pożarze, jaki wybuchł w mieście niewiele później. Szczęście odwróciło się od Cork, zmalało zacznie miasta jak portu, a liczba ludności drastycznie zmalała osiągając jedynie około 800 osób w końcu XVI wieku. W późniejszych wiekach miasto rozwijało się dzięki regularnie organizowanym tutaj targom, w związku z rosnącym zapotrzebowaniem na przestrzeń budowlaną zaczęto osuszać bagna i budować rzeczne kanały. W związku z prześladowaniami religijnymi dużą część ówczesnych mieszkańców zaczęli w pewnym momencie stanowić Hugenoci uciekający z Francji, z tego czasu pochodzą istniejące do dzisiaj nazwy niektórych upamiętniających ich ulic czy zaułków. Ostateczny, znany dzisiaj, kształt starówka Cork uzyskała dzięki przebudowom w duchu gregoriańskim, która zastąpiła średniowieczne istniejące wcześniej budynki. Większość historycznych budynków na wyspie powstało przed rokiem 1790, a ludność miasta osiągnęło wtedy około 80 tyś obywateli. Następny wiek XIX jednak ze względu na klęskę głodu, choroby i ogromną emigrację nie był szczęśliwym czasem dla miasta, które stało się właściwie slumsami, nawet w centrum. Na dodatek po rozpoczynającej wiek XX Wystawie Światowej, która byłą sukcesem, w okolicach Cork został zatopiony w czasie I wojny światowej statek pasażerski Lusitania, a morze wyrzuciło na wybrzeże mnóstwo ciał ofiar. Następnie w czasie wojny Irlandii niepodległość dnia 12. grudnia 1920 roku ogromne połacie architektury strawił ogień podłożony celowo przez brytyjskie wojska. Po kryzysie gospodarczym w połowie XX wieku dopiero pod koniec stulecia udało się mieszkańcom tego miasta podźwignąć z biedy, a obecnie Cork nazywane jest celtyckim tygrysem, dzięki ogromnemu gospodarczemu skokowi, który dokonuje tutaj dzięki wydajnej pracy imigrantów z różnych krajów w tym dużej rzeczy naszych rodaków.

Na arenie międzynarodowej Cork zostało dostrzeżone między innymi w roku 2005 kiedy to udało mu się wywalczyć tytuł Światowej Stolicy Kultury. Należy przy tym zaznaczyć, że obecnie miasto znane jest głównie jako ośrodek uniwersytecki, centrum handlu i jeden z najważniejszych portów Irlandii oraz miejsce, gdzie regularnie odbywają się różnorodne wydarzenia kulturalne.